درمان تی دی سی اس چیست و چگونه است؟
درمان تی دی سی اس چیست و چگونه است؟
تحریک الکتریکی فرا جمجمه ای (TDCS)
دکتر جلال محمودی (دکتری تخصصی روانشناسی)
در این مقاله سعی داریم به همه سوالات شما عزیزان در خصوص روش جالب ، ساده اما بسیار کاربردی و موثر با عنوان تحریک الکتریکی مستقیم فراجمجمه ای (transcranial Transcranial direct-current stimulation) TDCS، از قلم متخصص دکتری روانشناسی و موسس کلینیک خدمات توانمندسازی شناختی « اُستادِ مغز » پاسخ دهیم.
تحریک الکتریکی فرا جمجمه ای به چند روش اجرا می شود:
تحریک فراجمجمه ای با جریان الکتریکی مستقیم (tDCS)
تحریک الکتریکی فرا جمجمه ای با جریان نویز تصادفی(tRNS)
تحریک الکتریکی فرا جمجمه ای با جریان متناوب(tACS)
در همه این روش ها، جریان الکتریکی کوچک و ضعیفی از الکترودهایی که روی سطح سر قرار گرفته است بر روی نقاط خاصی از سر اعمال می شود .
بیشتر بدانیم: نوروفیدبک چیست و چگونه اجرا میشود؟
تی دی سی اس (TDCS) چگونه عمل میکند؟
متداول ترین نوع تحریک الکتریکی فرا جمجمه ای، tDCS است .
در این متد با جریان الکتریکی (حداکثر تا 2 میلی آمپر) نواحی خاصی از مغز برای ایحاد نتایج خاص درمانی مورد تحریک قرار می گیرد. تحریک مغزی در این روش زیر آستانه فعالیت الکتریکی نورون است و لذا موجب فعالیت مستقیم نورون نمی شود بلکه امکان فعال تر شدن نورون در هنگام مواجه شدن با موقعیت یا مسئله خاصی را فراهم میکند. در حقیقت پتانسیل فعالیت نورون را افزایش داده و سلول عصبی در حالت آماده تری برای فعالیت قرار میگیرد.
همانطور که داروها امکان فعالیت های شیمیایی مغز را افزایش یا کاهش میدهند، تی دی سی اس امکان فعالیت های الکتریکی مغز را افزایش یا کاهش (بسته به هدف درمانی و اختلال بیمار) میدهد.
بیشتر بدانیم: بهترین روش درمان غیردارویی اختلال بیش فعالی و کاستی توجه چیست؟
نحوه اجرای درمان تی دی سی اس TDCS چگونه است؟
اصول کار به این صورت است که دو یا چهار الکترود (پدهای کربنی) بر روی نواحی خاصی از سر قرار می گیرد و با محلول آب نمک یا سرم شستشو خیس شده و امکان انتقال جریان الکتریکی را بهبود میبخشد.. جریان الکتریکی پس از عبور از نواحی مختلف (پوست سر، جمجمه و …) خود را به سطح قشر مغز می رساند و موجب بهبود عملکرد فعالیت نورونی میشود.
روش تی دی سی اس یا تحریک الکتریکی مغز(TDCS) جزو کدام روش های درمانی است؟
دستگاه TDCS (تی دی سی اس) یکی از انوع دستگاه های نوروتراپی است . نوروتراپی به معنی درمان اعصاب و یا درمان سلولهای عصبی (فیزیوتراپی مغز) است. ازاین وسیله درمانی هم اکنون در اکثر کشورهای پیشرفته استفاده می شود زیرا کاملا بی ضرر و بدون عوارض است. بنابراین TDCS دستگاهی است که برای درمان و تقویت سلول های عصبی و یا بیماری های مربوط به اعصاب بکار می رود.
بیشتر بدانیم: چگونه اختلال خواب را بدون نیاز به دارو درمان کنیم؟
اساس کار و نحوه عملکرد تی دی سی اس (TDCS) چگونه است؟
2 نوع تحریک در این روش وجود دارد:
تحریک با قطب مثب یا آنودال
تحریک با قطب منفی یا کاتودال
در تحریک با الکترود مثبت، تحریک پذیری عصبی سلولهای عصبی افزایش و در تحریک با الکترود منفی، تحریک پذیری کاهش میابد .
جریان الکتریکی مستقیم و ضعیف که به قشر مغز می رسد درسطح نورون ها یا سلول های مغزی در ناحیه قطب مثبت باعث کمک به دپولاریزاسیون و در ناحیه قطب منفی (کاتد) باعث کمک به هیپرپولاریزاسیون در سطح سلول مغزی می شود این عمل باعث ورود کلسیم به داخل سلول ودر نتیجه باعث افزایش فعالیت سلولی و سبب افزایش میزان گلوکز و اکسیژن در آن ناحیه شده و به ترمیم مغز کمک می کند. این عمل همچنین ازطریق تقویت ارتباطات جدید بین سلول ها و یا بهبود ارتباط سلول های سالم با سلول های آسیب دیده به بازتوانی و ترمیم سلولهای آسیب دیده کمک می کند .
خطرات و عوارض جانبی:
تا کنون هیچ گونه خطری در استفاده از این روش گزارش نشده است. فقط سردردهای موقت و خارش در ناحیه پوست میتواند تجربه شود.
در شروع درمان معمولا شخص احساس سوزش خیلی ضعیفی در ناحیه ای که الکترود وصل شده احساس می کند که معمولا پس از مدتی ازبین می رود.
بیشتر بدانیم: نقشه مغزی چیست و چگونه انجام میشود؟
مواردی کاربرد دستگاه tdcs کدام اند؟
کلینیک نوروفیدبک مشهد
این وسیله یک ابزاری کمکی برای درمان است که افراد سالم نیز میتوانند برای افزایش توان عملکرد مغزی تقویت حافظه و افزایش قدرت یادگیری از آن استفاده کنند . درضمن بعنوان درمان کمکی در بیماری های مثل :
افسردگی ،اضطراب ، بی خوابی ، سردردهای میگرنی ،فیبرو مالژی ، بازتوانی سکته مغزی ، اختلالات تکلمی که به دنبال سکته مغزی ایجاد شده ، وزوزگوش ، پارکینسون ، آسیب های ناشی از ضربه نخاع بکار میرود .
چه افرادی نمی توانند از دستگاه تی دی سی اس (tdcs) استفاده کنند:
کسانیکه باطری قلب ویا دستگاه تنظیم کننده ضربان قلب دارند و کسانی که پوست سر آنها زخم است و یا خراشیدگی دارد.
مدت زمان هر جلسه تی دی سی اس چقدر است؟
معمولا بسته به پروتکل و برنامه درمانی به طور متوسط مدت زمان درمان حداقل 10 دقیقه و حداکثر 30 دقیقه است که میتواند در ابتدای جلسات (10 جلسه اول) روزانه 1 و در برخی موارد شدیدتر 2 بار انجام شود.
تعداد جلسات و فاصله بین جلسات تحریک الکتریکی مغز (TDCS) چقدر است؟
براساس نوع بیماری، سن و شدت مشکل فرد متفاوت است. معمولا تعداد جلسات حداقل 10 جلسه و حداکثر30 جلسه که در ابتدا با فاصله 1 روز آغاز شده و در موارد شدیدتر حتی در طی هفته اول درمان هر روز اجرا شده و به مرور فاصله جلسات بیشتر میشود.
تی دی سی اس برای چه محدوده سنی مفید است؟
در گذشته این روش فقط برای افراد سنین 12 تا 80 سال اجرا می شد. اما تحقیقات اخیر نشان داده انجام جلسات تی دی سی اس حتی برای کودکان سنین مدرسه (7 سال به بالا) قابل اجراست ولی با آمپر پایینتر و مدت زمان کمتر و رعایت فواصل جلسات درمانی هفتگی.
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.