درمانگر متخصص اختلال خواب سالمندان

خواب سالمندان نقش مهمی در سلامت آنان دارد چراکه خواب ناکافی و نامناسب به‌تدریج باعث بروز اختلالات جسمی و روانی در او خواهد شد. از سوی دیگر شاخص‌های کمی و کیفی خواب سالمند شاهراه مهمی برای پزشک متخصص است تا بتواند سرنخ‌هایی ناشی از اختلالات مغز و اعصاب و روان را در فرد زودتر تشخیص دهد و درمان کند

شواهد علمی‌ای وجود دارد که نشان می‌دهد خواب مناسب و منطبق با ساعت زیستی بدن ما در هر سنی باعث می‌شود مواد زائد تجمع‌یافته در مغز که برای کارکرد آن مضر هستند، به شکل مناسبی پاکسازی شوند.

در پی خواب ناکارآمد مغز با سرعت بیشتری به‌سوی تحلیل پیش‌ می‌رود و احتمال بروز فرآیندهایی مانند افت ظرفیت عصبی- شناختی و آلزایمر بیشتر می‌شود. بنابراین خواب یکی از نیازهای اساسی و پایه های اصلی سلامتی انسان است. هرگونه اختلال در جریان طبیعی آن علاوه بر ایجاد مشکلات روانی می تواند کارآیی فرد را نیز کاهش دهد.

خواب مکانیزم فیزیولوژیک بدن در بازیابی توان از دست رفته وخستگی ناشی از فعالیتهای بدنی در طول زندگی روزمره است. در طول خواب بدن استراحت می کند و انرژی از دست رفته به دست می آید و بدن، بار دیگر برای فعالیت جسمی و فکری آماده می شود. خواب یکی از فاکتورهایی است که نقش مهمی در سلامتی داشته و عامل مهمی در افزایش مرگ و میر وکاهش سلامت است.

 روانشناس بالینی متخصص انواع مشکلات خواب

مطالعات نشان داده‌اند در پی خواب ناکارآمد مغز با سرعت بیشتری به‌سوی تحلیل پیش‌ می‌رود و احتمال بروز فرآیندهایی مانند افت ظرفیت عصبی- شناختی و آلزایمر بیشتر می‌شود. افراد ممکن است در هر سنی دچار اختلال خواب شوند، ولی ما در ادامه به سالمندانی که خواب مناسبی ندارند و مشکلات آنها می‌پردازیم.
اگر خواب فرد در یک بازه زمانی طولانی به‌طور متوسط در شبانه‌روز کمتر از 5/3 ساعت یا بیشتر از 5/8 ساعت باشد به این فرد به ترتیب کم‌خواب و پرخواب گفته می‌شود. براساس شواهد، الگوی مزمن پرخوابی یا کم‌خوابی مفرط می‌تواند باعث کاهش عمر مفید و افزایش مرگ‌ومیر زودرس شود.
برای اینکه سالمند در طول روز احساس شادابی، نشاط و انرژی کافی برای کارهای روزمره داشته باشد، باید از خواب سالم و کافی برخوردار باشد چراکه خواب ناکافی و نامناسب به‌تدریج باعث بروز اختلالات جسمی و روانی در او خواهد شد.
خواب سالمندان از لحاظ ساختار متفاوت‌تر از جوانان است. در این افراد عموما خواب سبک است و محرک‌های شنیداری بسیار خفیف ممکن است باعث بیدار شدن آنها شود.
خواب غیر REM، سه مرحله دارد و شامل خواب سبک، خواب نیمه‌سنگین و سنگین (خواب سنگین در افراد سالمند کمتر تجربه می‌شود.) است. در مرحله خواب غیر REM فرد خواب نمی‌بیند و اگر هم ببیند، چیزی به یاد نمی‌آورد.
مرحله بعدی، خواب REM است. در این مرحله حرکات چشمی سریعی وجود دارد و خواب بسیار عمیق است و فرد به سختی ممکن است بیدار شود. این مرحله نیز در افراد مسن کاهش می‌یابد. به‌طور کلی، میزان خواب سبک در سالمندان افزایش و میزان خواب سنگین کاهش می‌یابد.

تاثیر نوروفیدبک در درمان اضطراب سالمندان

نوروفیدبک به معنی آموزش دادن مغز توسط خود مغز است. در حقیقت مغز با فیدبک هایی (بازخورد) که از بدن و محیط اطراف خود می گیرد به کنترل و تنظیم کارکردهای مختلف جسمی و روانی و تعامل با محیط   می پردازد. دستگاه نوروفیدبک نیز با اطلاعاتی که از امواج مغزی ارائه می دهد،  به مغز کمک می کند تا   فعالیت ها و کارکرد خود را به شکلی مطلوب تنظیم نماید. . در این روش با انعكاس فعاليت­هاي جاري و حاكم بر مغز در حال فعاليت، به آن نشان مي­دهيم كه “الان و در اين لحظه، در چه وضعيتي بسر مي­برد”و مي­آموزد كه براي انجام يك تكليف خاص، به چه آرايشي از امواج مغزي و در چه زماني خاص، نياز دارد. بنابراين فيدبكي كه مغز از خود دريافت مي­كند بر اساس امواج مغزي است

 

 

مشکلاتی که هنگام سالمندی رخ می‌دهد منجر به بروز محدودیت های حرکتی و کلامی و همچنین شناختی برای مدت طولانی در افراد می‌شود. پیشرفت های صورت گرفته در زمینه ارتباط مغز انسان و کامپیوتر(BCI) و همچنین نوروفیدبک در علم توانبخشی، بهبود عملکردهای شناختی را نشان می‌دهد. بازتوانی از طریق نوروفیدبک نشان می‌دهد که یک درمان امیدوار کننده و مفید برای بهبود کارکردهای شناختی می باشد. همچنین به تازگی، رابط های مغز و رایانه مبتنی بر تصاویر حرکتی نیز برای بازتواتی مغز برای ایجاد فعالیت مغزی با نوروفیدبک انجام گرفته است