کلینیک درمان بیش فعالی و نقص توجه

ﺑﯿﺶﻓﻌﺎﻟﯽ ﯾﮑﯽ از ﺷﺎﯾﻊﺗـﺮﯾﻦ ﻣﺸـﮑﻼت روان ﺷـﻨﺎﺧﺘﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ در دورانﮐﻮدﮐﯽ ﺗﺸﺨﯿﺺ داده ﻣﯽﺷﻮد.

ﯾﮑﯽ از اﺧﺘﻼلﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎ ﻣﯿـﺰان شیوع4 تا6 درﺻــﺪ در ﺳــﻨﯿﻦ ﮐــﻮدﮐﯽ ﻣﻮﺟــﺐ ﺑــﺮوز ﻣﺸﮑﻼﺗﯽ ﺷﻮد اﺧﺘﻼل ﻧﺎرﺳﺎﯾﯽﺗﻮﺟﻪ/ ﺑﯿﺶ ﻓﻌﺎﻟﯽ می باشد.

ﺗﺸﺨﯿﺺ ﯾﺎ ﺗﺎﯾﯿﺪ وﺟﻮد ﻋﻼﺋﻢ ﻣﺘﻌﺪد در زﻣﯿﻨﻪي ﺑﯽﺗﻮﺟﻬﯽ ﯾﺎ ﺑﯿﺶ ﻓﻌﺎﻟﯽ-ﺗﮑﺎﻧﺸﮕﺮي ﯾﺎ ﻫﺮ دو آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ ﻣـﯽ آﯾـﺪ.

به 3 نوع:

ﺑﯽﺗﻮﺟـﻪ، ﺑـﯿﺶ ﻓﻌـﺎلﺗﮑﺎﻧﺸـﮕر یا نوع مرکب تقسم می شود.

حدود 3تا5 درﺻﺪ ﮐﻮدﮐﺎن ﺳﻨﯿﻦ ﻣﺪرﺳﻪ داراي اﺧﺘﻼل ﻧﺎرﺳﺎﯾﯽﺗﻮﺟﻪ/ ﺑیش فعالی هستند.

در پسر ها 9-2 برابر شایع تر است.

همچنین عوامل خانوادگی مثل تعداد فرزندان،سابقه‌ی ابتلای والدین به بیش فعالی یا سایر اختلالات روان پریشی عواملی برای بروز اختلال است.

وزن پایین هنگام تولد می تواند از دیگر عوامل بروز این اختلال باش.

همچنین 30 تا 70 درصد از کودکانی که دارای اختلال نارسایی توجه/بیش فعالی هستند علائم این اختلال را تا بزرگسالی نیز از خود نشان می دهند.

اﯾﻦ اﺧﺘﻼل ﺑﺎ ﻋﻼﺋﻤﯽ ﻣﺎﻧﻨـﺪ:

  • ﻧﺪاﺷـﺘﻦ ﺗـﺎب ﻣﻘﺎوﻣـﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻧﺎﮐﺎﻣﯽ
  • ﮐﺞ ﺧﻠﻘـﯽ
  • ﺑـﯽ ﺛﺒـﺎﺗﯽ ﺧﻠﻘـﯽ
  • ﻃـﺮد ﺷـﺪن از ﺳﻮي ﻫﻤﺴﺎﻻن
  • واﮐﻨﺶ ﺷﺪﯾﺪ اﻃﺮاﻓﯿﺎن همراه است

اختلال نقص توجه ﻣﺠﻤﻮﻋﻪاي از ﻧﺸﺎﻧﻪﻫﺎي ﻣﺮﺿﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻋـﺪم ﺗﻮﺟـﻪ، اﺷــﮑﺎل در ﺑــﻪ ﺗــﺎﺧﯿﺮ اﻧــﺪاﺧﺘﻦ ﺧﻮاﺳــﺘﻪ ﻫــﺎ، ﺑــﯿﺶﻓﻌــﺎﻟﯽ، ﺗﮑﺎﻧﺸﮕﺮي و داﻣﻨﻪيﮐﻮﺗﺎه می توان گفت.

در ﺑﺮﺧﯽ ﻣﻮارد ﻋﺪم رﺷﺪ ﻫﯿﺠﺎﻧﯽ،ﭘﺮﺧﺎﺷﮕﺮي،اﺧﺘﻼﻻت ﺳﻠﻮك و اﻓﺖ ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ ﻧﯿـﺰ ﺑـﺎ اﯾـﻦ اﺧـﺘﻼل ﻫﻤـﺮاه اﺳـﺖ.

ﻣﺤﯿﻄﯽﮐﻪ ﮐﻮدك ﺑـﯿﺶ ﻓﻌـﺎل در آن آﻣﻮزش ﻣﯽﺑﯿﻨﺪ و واﻟﺪﯾﻨﯽ ﮐﻪ ﮐﻮدك ﺑﺎ آﻧﻬـﺎ زﻧـﺪﮔﯽ ﻣـﯽ ﮐﻨـﺪ و ﺣﺘـﯽ ﺧـﻮد ﮐﻮدﮐـﺎن ﻧﯿـﺰ داراي ﺗـﻨﺶ ﻓﺮاواﻧــﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ.

و ﺗﻮاﻧﺎﯾﯽ ﺳﺎزﮔﺎري ﮐﻤﯽ را از ﺧﻮد ﻧﺸﺎن ﻣـﯽ دﻫﻨـﺪ.

ﺗﻤﺎﻣﯽ ﮐﻮدﮐﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﺒﺘﻼ ﺑﻪ اﯾﻦ اﺧﺘﻼل ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﻧﯿﺎزﻣﻨـﺪ آﻣﻮزشﻫـﺎي وﯾـﮋه ﻧﯿﺴـﺘﻨﺪ.

ﺑﻠﮑـﻪ ﻣـﯽ ﺗﻮاﻧﻨـﺪ ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از ﺗﻮﺻﯿﻪﻫﺎي رﻓﺘﺎري ﺑﻪ واﻟﺪﯾﻦ و ﻣﺮﺑﯿﺎن آنان را در محیط هایﻣﻌﻤﻮﻟﯽ ﺑﺎ ﺳﺎﯾﺮ ﮐﻮدﮐﺎن ﻧﮕﻬﺪاﺷـﺖ.

 

ﻣﺸﺨﺼﺎت رﻓﺘﺎري ﮐﻮدﮐﺎن ﺑﯿﺶﻓﻌﺎل ﺑﺎ ﺗﺎﮐﯿﺪ ﺑﺮ اﺧـﺘﻼل در ﻧﻘﺺ ﺗﻮﺟﻪ

  1. ﺣﺮﮐﺖ ﺑﺪون ﻫﺪف دﺳﺖ و ﭘﺎ
  2. ﻧﺎﺗﻮاﻧﯽ در ﭘﯽﮔﯿﺮي آﻣﻮزش
  3. ﭘﯿﭻ و ﺗﺎب ﺧﻮردن در ﺣﺎﻟﺖ ﻧﺸﺴﺘﻪ
  4. ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻣﮑﺮر ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎ و ﺑﺎزيﻫﺎ
  5. ﮔﻢ ﮐﺮدن ﻣﮑﺮر وﺳﺎﯾﻞ ﺷﺨﺼﯽ
  6. اﻧﺠﺎم ﮐﺎرﻫﺎي ﺧﻄﺮﻧﺎك در اﺛﺮ ﺑﯽ اﺣﺘﯿﺎﻃﯽ
  7. ﻏﺎﻟﺒﺎً در ﺣﺎل ﺣﺮﮐﺖ ﺑﻮدن
  8. ﭘﺮﺣﺮﻓﯽ
  9. اﯾﺠﺎد دردﺳﺮ ﺑﺮاي ﻫﻢ ﮐﻼﺳﯽ ﻫﺎ
  10. ﭘﺎﺳﺦ ﺳﺮﯾﻊ ﻗﺒﻞ از ﺷﻨﯿﺪن ﺳﻮال ﺑﻪ ﻃﻮر ﮐﺎﻣﻞ
  11. رﻋﺎﯾﺖ ﻧﮑﺮدن ﻧﻮﺑﺖ
  12. ﺣﻮاس ﭘﺮﺗﯽ در اﺛﺮ ﻣﺤﺮك ﻫﺎي ﺑﯿﺮوﻧﯽ
  13. ﺳﺮ و ﺻﺪاي زﯾﺎد ﻫﻨﮕﺎم ﺑﺎزي ﮐﺮدن
  14. ﮔﻮش ﻧﺪادن ﺑﻪ ﺻﺤﺒﺖ دﯾﮕﺮان در اﺛﺮ ﺑﯽ ﺗﻮﺟﻬﯽ
  15. ﺳﺮﭘﺎ ﺑﻮدن در اﮐﺜﺮ ﻣﻮﻗﻌﯿﺖﻫﺎ
  16. اﺷﺘﺒﺎه ﻣﮑﺮر در اﺛﺮ ﺑﯽدﻗﺘﯽ
  17. ﻗﻄﻊ ﺻﺤﺒﺖ ﯾﺎ ﻣﺪاﺧﻠﻪ در ﮐﺎر دﯾﮕﺮان
  18. ﺧﺎرج ﺷﺪن از ﺻﻨﺪﻟﯽ ﺑﺪون اﺟﺎزه
  19. اﺷـﮑﺎل در ﺑﺮﻗـﺮاري ارﺗﺒــﺎط ﺑـﺎ ﻫــﻢ ﮐﻼﺳـﯽ ﻫــﺎ و در ﻧﺘﯿﺠﻪ ﻋﺪم ﭘﺬﯾﺮش از ﺟﺎﻧﺐ ﻫﻤﺴﺎﻻن
  20. اﺧﺘﻼل در ﯾﺎدﮔﯿﺮي و اﻧﺠﺎم ﭼﻨﺪ ﮐﺎر ﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ

اولیا و تعامل با کودکان بیش فعال:

ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻧﻘـﺶ ﻋﻮاﻣـﻞ ژﻧﺘﯿﮑـﯽ – ﺧـﺎﻧﻮادﮔﯽ در ارﺗﺒـﺎط ﺑـﺎ ﻧﻘﺺ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﯿﺶ ﻓﻌﺎﻟﯽ ﯾﮑﯽ از ﻃﺮحﻫﺎي ﮐﻠﯿﺪي در درﻣﺎن آن اﺳﺖ.

زﯾﺮا ﻋﻤﻠﮑﺮد واﻟﺪﯾﻦ و ﺧﺎﻧﻮاده ﻣﺴـﻠﻤﺎً ﺑـﺎ وﺟـﻮد ﻣﺸﮑﻼت ﻓﺮاواﻧﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ اﺧﺘﻼل در ﭘﯽ دارد ﻣﻤﮑـﻦ اﺳـﺖ ﺑﺮ ﭘﯿﺎﻣﺪﻫﺎ و ﺳﯿﺮ ﺑﯿﻤﺎري ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺑﮕﺬارد.

ﺑﺎ اﯾﻦ ﺣﺎل، ارزﯾـﺎﺑﯽ و ﻣﺪاﺧﻠـﻪ ي واﻟــﺪﯾﻦ ﻣــﯽﺗﻮاﻧــﺪ ﻣﺪاﺧﻠـﻪ ﻫــﺎي درﻣــﺎﻧﯽ را ﺑــﺎ ﻣﻮﻓﻘﯿﺖ ﺑﯿﺸﺘﺮي ﻫﻤﺮاه ﮐﻨﺪ.

ﭼﺮا ﮐﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﻫﻤﮑﺎري ﺑﯿﺸـﺘﺮ واﻟﺪﯾﻦ در زﻣﯿﻨﻪي درﻣﺎن ﻣﯽﺷـﻮد.

ﺑﯿﻦ رﻓﺘﺎرﻫﺎي ﻧﺎﻣﻨﺎﺳـﺐ در رواﺑـﻂ واﻟـﺪ – ﻓﺮزﻧــﺪ و اﺧــﺘﻼل ﺑــﯿﺶ ﻓﻌــﺎﻟﯽ راﺑﻄــﻪ ي ﻣﻌﻨــﺎداري وﺟــﻮد دارد.

همان گونه که والدین بَر اﻓﺮاد ﺧﺎﻧﻮاده ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻣﯽﮔﺬارﻧﺪ

ﻓﺮزﻧﺪان ﻧﯿﺰ ﺑـﺎ وﯾﮋﮔـﯽ ﻫـﺎي ﺷﺨﺼــﯿﺘﯽ ﺧــﻮد ﻧﯿــﺰ ﺗــﺎﺛﯿﺮات ﻗﺎﺑــﻞ ﻣﻼﺣﻈــﻪ اي ﺑــﺮ رﻓﺘــﺎر واﻟــﺪﯾﻦ ﻧﯿــﺰ دارﻧــﺪ.

برنامه ی مداخله ای برای والدین:

1)ﺗﻮﺟﻪ ﻣﺜﺒﺖ ﺑﻪ ﮐﻮدك

– اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺸﻮﯾﻖﻫﺎي ﻏﯿﺮﮐﻼﻣﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻧﮕﺎه ﻣﺤﺒﺖ آﻣﯿـﺰ، دﺳﺖ ﮐﺸﯿﺪن روي ﺳﺮ، ﺑﻐﻞ ﮐﺮدن و ..

–  ﺗﺸﻮﯾﻖ ﻫﺎي ﮐﻼﻣﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻋﺎﻟﯿﻪ، ﺧﯿﻠﯽ ﺧﻮﺑﻪ و..

– در ﺻﻮرت اﻧﺠﺎم ﮐﺎر ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﻮﺳﻂ ﮐﻮدك ﺑﺮاي ﭼﻨﺪ ﻟﺤﻈﻪ ﻣـﯽ ﺗـﻮان ﺗﻮﺟـﻪ ﺧـﻮد را از ﮐـﻮدك ﺑﺮﮔﺮداﻧـﺪ

و در ﺻﻮرت اداﻣﻪ داﺷﺘﻦ ﮐﺎر ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﺗﻮﺳﻂ ﮐﻮدك ﻣﯽ ﺗـﻮان ﻓﻌﺎﻟﯿـﺖ ﻣـﻮرد ﻋﻼﻗـﻪ ي وي را ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻣﻮﻗـﺖ و ﺑﺴــﯿﺎر ﮐﻮﺗﺎه ﻣﺪت ﻗﻄﻊ ﮐﺮد

و ﺑﻪ او ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻓﻌﻼ ﮐﺎر ﯾﺎ ﺑﺎزي ﻣـﺎ ﺗﻤﺎم ﺷﺪه و ﻫﺮ وﻗﺖ او ﺑﻪ روش ﻣﻨﺎﺳﺐ رﻓﺘﺎر ﮐﻨـﺪ دوﺑـﺎره ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻣﻮرد دﻟﺨﻮاه اداﻣﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﯾﺎﻓﺖ.

2) ﺗﻮﺟﻪ ﻣﻘﺘﺪراﻧﻪ ﺑﻪ ﺗﻤﺎم ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﺎي ﻣﺘﻀﺎد ﺑﺎ رﻓﺘﺎر ﻣﻨﻔـﯽ 2 ﮐﻮدك:

– ﻣﻮﻗﻊ دﺳﺘﻮر دادن ﺑﻪ ﮐﻮدك ﺑﺎزﺧﻮرد ﻓﻮري درﺑـﺎره ي ﻧﺤــﻮه ي اﺟــﺮاي دﺳــﺘﻮر ﺑﺪﻫﯿــﺪ و ﭼﮕــﻮﻧﮕﯽ اﻧﺠــﺎم آن درﺧﻮاﺳﺖ را ﻧﻈﺎره ﮐﻨﯿﺪ.

روش های درمان بیش فعالی:

نوروفیدبک در درمان بیش فعال:

نوروفیدبک روشی است که به کمک امواج مغزی، جریان رفتار و افکار را در افراد تغییر می‌دهد.

در این روش برای مثال به فرد توسط کامپیوتر تصویری ارایه می‌شود.

این تصویر ارایه شده اما با جریان تمرکز و تفکر فرد تغییر می‌کند.

فرض کنید یک کودک ۷ ساله مبتلا به بیش فعالی روبه روی یک کامپیوتر نشسته و درحال تماشای کارتون مورد علاقه خودش است.

همزمان به سر کودک الکترودهایی وصل است که فعالیت عصبی نورون‌ها را ثبت می‌کند.

در ادامه هرگاه این جریان به سمت بی توجهی برود تصویر کارتون کوچک و کوچک‌تر می‌شود.

کودک بدون یادگرفتن تکنیکی جدید سعی می‌کند تا تصویر را با توجه خودش بزرگ‌تر کند.

رفته رفته کودک نحوه تمرکز کردن و ماندن بر یک موضوع را توسط خودش فرا می‌گیرد.

روان درمانی در درمان بیش فعالی :

روان درمانی مکانیزمی شبیه به عمل نوروفیدبک دارد.

با این تفاوت که سعی درمانگر بر این است که رفتارهای مختلف را مرحله به مرحله اصلاح کند.

معمولا رواندرمانگران با دادن تکالیف مختلف به افراد مبتلا به کمبود توجه-بیش فعالی در محیط‌های خارج از کلینیک، سعی می‌کنند تا الگوی رفتاری افراد را تغییر دهند.

در نهایت آن‌ها را به افرادی بهنجار و طبیعی نزدیک کنند.

دارو درمانی بیش فعالی:

داروها توسط تغییر دادن شیمی مغز باعث تغییر رفتار افراد می‌شوند.

هر رفتاری که ما می‌کنیم ریشه در فعالیت مغزمان دارد.

این فعالیت بدین صورت است که فرمانی از مغز صادر شده، به بخش‌های دیگر مغز رفته و در نهایت وارد دستگاه پیکری ما می‌شود

یا می‌تواند به صورت یک فکر باشد و از دستگاه عصبی به ماهیچه‌ها منتقل نشود.

افرادی که رفتار نابهنجار دارند با دارو درمانی به صورت مصنوعی، رفتار خود را تغییر می‌دهند.

اما در طی زمان مغز آن‌ها به صورت خودآگاه پی به مشکلات خودش می‌برد و با سرعت کم رفتار را اصلاح می‌کند.

اما مشکلاتی مثل مقاومت دارویی و یا اثرات جانبی آن معمولا دلایلی هستند که باعث می‌شود تا خانواده‌ها مجبور شوند مصرف دارو را به مدت محدودی برای فرزند خود ادامه دهند.